الزامات نصب شارژر خودرو برقی

این پیش نویس به منظور راهنمایی مهندسان نظام مهندسی جهت نصب شارژرهای خودرو برقی در ساختمان های تحت نظارت سازمان نظام مهندسی تهیه شده است.

انتخاب توان شارژر

بر اساس دستورالعمل شرکت مادر تخصصی توانیر، نصب شارژرهای خودروی الکتریکی در ساختمان‌ها تا حداکثر توان ۳۰ کیلووات مجاز است. نصب تجهیزات با توان بالاتر از این حد، مطابق مقررات نظام مهندسی غیرمجاز محسوب می‌شود.

توان شارژر انتخابی باید مطابق با جداول استاندارد زیر تعیین شود. کاربران می‌توانند با توجه به نیاز خود، شارژرهای تک‌فاز یا سه‌فاز را از میان گزینه‌های پیشنهادی انتخاب کنند.

جدول ۱-۱: مشخصات فنی شارژرهای متداول

استفاده از انشعاب اختصاصی خودروی برقی

طبق دستورالعمل ابلاغ‌شده توسط توانیر، تأمین برق مورد نیاز شارژرهای نصب‌شده در واحدهای مسکونی، باید منحصاراً از طریق کنتور اختصاصی خودروی برقی انجام شود. به این ترتیب، هر دستگاه شارژر صرفاً مجاز به اتصال به کنتور با تعرفه مخصوص خودروهای برقی است.

ظرفیت کنتور اختصاصی با توجه به میزان دیماند درخواستی و بر اساس جدول زیر تعیین می‌شود:

تبصره: در محاسبات مربوطه، ضریب همزمانی برابر با ۱ در نظر گرفته خواهد شد.

جدول کنتورهای قابل استفاده برای انشعاب خودرو برقی

انتخاب درجه حفاظت شارژر

به منظور نصب شارژر، حداقل IP مورد نیاز جهت استفاده در محل های مختلف به شرح جدول ذیل است.

جدول ۳ ۱ : حداقل – IP مورد نیاز شارژر در محلهای مختلف

طراحی و آماده سازی محل نصب شارژر

در این قسمت، الزامات مورد نیاز در خصوص محل نصب شارژر توضیح داده خواهد شد.

فاصله از منابع سوخت های فسیلی و منبع های گازهای قابل اشتعال

به منظور حفظ ایمنی افراد به منظور استفاده از شارژر، قواعد ذیل در مورد جانمایی شارژر باید رعایت شود:

• فاصله از ایستگاه های سوخت (پمب بنزین) حداقل باید ۶ متر باشد.
• فاصله از دریچه های سوخت حداقل باید ۱.۵ باشد
• فاصله از منابع گاز قابل اشتعال حداقل باید ۳ متر باشد.
• فاصله شارژر از کنتور گاز معادل فاصله کنتور گاز از تابلو برق لحاظ گردد.

محل نصب شارژر

تجهیز شارژر باید در محلی متناسب با فضای پارکینگ موجود قرار گیرد و اطمینان حاصل شود که فاصله بین شارژر و نقطه اتصال شارژ بر روی خودرو (EV inlet) به منظور جلوگیری از آسیب های احتمالی حداقل باشد. پیشنهاد میشود، این فاصله ماکزیمم ۵ متر باشد. محل نصب شارژر باید به گونهای باشد که برای همه افراد از قبیل افراد دارای ویلچر، افراد دارای مشکلات حرکتی و والدین دارای کودک قابل استفاده باشد.

نصب شارژ به منظور استفاده تنها یک مدل خودرو

برای شارژرهایی که تنها برای شارژ کردن یک مدل خودرو استفاده می شوند، محل نصب شارژر متناسب با محل پارک مدل خودرو استفاده شده تعیین خواهد شد.

نصب شارژر به منظور استفاده مدلهای مختلف خودرو

برای شارژرهایی که برای استفاده از تنوعی از خودروها استفاده میشوند یا برای محلی که خودروی مورد استفاده آن مشخص نبوده، بهترین محل نصب شارژر گوشه های کناری محل پارک هستند. علت انتخاب این محل، استاندارد نبودن محل شارژ خودرو بر روی خودرو می باشد. شکل زیر نشان میدهد جانمایی شارژر در گوشه کناری محل پارکینگ باعث سهولت در شارژ خودروهایی که محل شارژ در جلو یا سمت راست خودرو هست، می شود.

محل خروجی سوکت‌ها و پنل‌های کنترلی

پیشنهاد شده است که تجهیز شارژر به گونه‌ای نصب شود که:

1. ارتفاع نصب: ۱ متر بالاتر از زمین نصب شود.
2. پنل کنترل: پنل کنترل بهره‌برداری و خروجی سوکت‌ها باید بین ۷۵ سانتی‌متر تا ۱ متر بالاتر از زمین قرار گیرد تا قابل مشاهده توسط فردی که ایستاده یا نشسته است، باشد.

شکل ذیل، ارتفاع‌های مناسب جهت نصب را توضیح می‌دهد.

تغذیه و سیستم حفاظت از شارژرها

در این بخش، نحوه برق‌رسانی و سیستم‌های حفاظتی مورد نیاز توضیح داده خواهد شد.

نحوه تغذیه شارژرها

با توجه به مدل‌های مختلف موجود در نحوه تغذیه شارژرها، مسیر تغذیه شارژر مطابق با شکل ذیل باید به یک جعبه تقسیم ختم شود.

در صورت استفاده از یک کنتور مختص خودروهای برقی برای تمام ساکنان یک ساختمان، پیشنهاد می‌شود از سامانه تفکیک قبض برق استفاده شود تا بتوان در صورت عدم استفاده برخی از واحدها، مدیریت هزینه را به درستی انجام داد.

نحوه قرار گرفتن تابلو برق مربوط به تأمین برق شارژرها در صورت استفاده از یک کنتور، در شکل ذیل نشان داده شده است.

طراحی مسیر برق‌رسانی

در طراحی مسیر برق‌رسانی به چند نکته باید توجه شود:

• فاصله بین تابلوی شارژر و تابلوی اصلی نباید از ۱ متر بیشتر باشد.
• در صورتی که فاصله بین تابلو تأمین برق شارژر و خود شارژر بیش از ۵۱ متر باشد، یک ایزولاتور باید قبل از تغذیه شارژر در محل نصب آن وصل شود.
• تابلوی برق شارژر باید دارای درجه حفاظتی IP54 برای محیط‌های خارجی و IP44 برای محیط‌های داخلی باشد و از استقامت مکانیکی مناسبی برخوردار باشد.
• به فیدرهایی که برای شارژ خودروهای برقی طراحی شده‌اند، نباید بار دیگری متصل شود.

۱-۳ تعیین مشخصات فنی کابل‌های مورد استفاده

با توجه به میزان بار درخواستی هر شارژر، مشخصات کابل‌های مورد استفاده مطابق با مقررات ملی ساختمان استخراج خواهد شد. لازم به ذکر است که ضریب همزمانی در طراحی در نظر گرفته خواهد شد.

۲-۳ سیستم‌های حفاظت از ایستگاه شارژ

بحث هم‌بندی اصلی و سیستم زمین باید مطابق با مقررات ملی ساختمان انجام شود.

۱-۲-۳ سیستم حفاظت‌های مورد نیاز در تابلو

در تابلو تأمین برق شارژر، متناسب با سیستم شارژر مورد استفاده، رعایت موارد زیر ضروری است:

• با توجه به اینکه شارژرهای متداول دارای حفاظت RCD در داخل خود هستند، RCD در تابلو استفاده نمی‌شود. اما در صورتی که از شارژر بدون RCD استفاده شود، RCD باید در تابلو لحاظ گردد.

نکات مربوط به نصب و طراحی سیستم شارژ

• کلید مینیاتوری: باید به صورت مستقل برای هر شارژر نصب شود. اندازه کلید بر اساس مقررات ملی ساختمان استخراج خواهد شد.
• نقشه فیدرها: نقشه فیدرها باید بر روی تابلو نصب گردد.

۳-۳ علامت اختصاری مصرف خودرو برقی

علامت اختصاری پریز (جعبه تقسیم) که برای خودروهای برقی در نقشه‌های الکتریکی ساختمان استفاده می‌شود، به صورت زیر در نظر گرفته خواهد شد. این نوع پریزها باید مطابق با توان درخواستی طراحی شده و دارای سیستم زمین مناسبی باشند.

مودهای اتصال شارژر به خودروهای برقی

مود ۱

در این حالت، خودرو برقی به‌طور مستقیم و بدون مدار واسط تنها با یک تکه سیم به شبکه برق متصل می‌شود. این روش معمولاً در برخی موتور سیکلت‌ها و خودروهای برقی کوچک استفاده می‌شود. از نظر فنی، وجود سیستم حفاظتی مورد تأیید وزارت نیرو در این مود الزامی نیست. اتصال خودرو به برق در این مود به صورت تکفاز یا سه‌فاز انجام می‌شود، با حداکثر ولتاژ ۲۵۱ ولت برای تکفاز و ۴۸۱ ولت برای سه‌فاز و حداکثر جریان ۱۱ آمپر (۱۱ کیلووات).

مود ۲

در این مود، اتصال شارژر به برق از طریق دوشاخه معمولی انجام می‌شود و در میانه سیم، یک جعبه شامل مدارهای واسط ارتباطی، رله‌ها و تجهیزات حفاظتی قرار دارد. اتصال شارژر به خودرو از طریق کانکتورهای استاندارد صورت می‌گیرد. این مود نیز به‌صورت AC تکفاز یا سه‌فاز عمل می‌کند، با حداکثر ولتاژ ۲۵۱ ولت برای تکفاز و ۴۸۱ ولت برای سه‌فاز و حداکثر جریان ۳۲ آمپر (۲۲ کیلووات).

مود ۳

در این حالت، شارژر به‌طور ثابت در محل نصب شده و اتصال آن به شبکه برق دائمی است. این شارژر شامل مدارهای واسط کنترلی، رله‌ها و تجهیزات حفاظتی می‌باشد و امکان کنترل بار در این مود وجود دارد.

مود ۴

این مود مخصوص شارژرهای DC است. در این حالت، برق به‌صورت سه‌فاز یا تکفاز وارد شارژر شده و به جریان DC تبدیل می‌شود و مستقیماً به باتری خودرو تزریق می‌گردد. برای حفاظت از باتری، مدارهای ارتباطی مخصوصی جهت ارتباط با BMS خودرو در شارژرها تعبیه شده است. شارژرهای سریع DC از این مود پیروی می‌کنند.

دسته‌بندی استاندارد اروپایی

در استاندارد اروپایی، از منظر نوع ارتباط سیم شارژ، سه دسته‌بندی انجام می‌شود که در شکل زیر نشان داده شده‌اند. از بین گزینه‌های نشان داده شده، کیس B و C رایج‌تر می‌باشند.