تفاوت‌های ZigBee و Z-Wave در چیست؟

در این پست به بررسی تفاوت‌های عمده بین دو پروتکل اصلی مورد استفاده در خانه‌های هوشمند یعنی زیگبی (ZigBee) و زی‌ویو (Z-Wave) می‌پردازیم. تا پایان این پست همراه ما باشید. در ابتدا اجازه بدهید به صورت مختصر به توضیح هر یک از پروتکل‌ها بپردازیم.

پروتکل ZigBee: استاندارد بی‌سیم برای اینترنت اشیا

پروتکل ZigBee یک استاندارد بی‌سیم برای ارتباطات کوتاه‌برد است که به‌ طور خاص برای کاربردهای اتوماسیون خانگی، اینترنت اشیا (IoT) و شبکه‌های حسگر طراحی شده است. این پروتکل بر پایه استاندارد IEEE 802.15.4 ساخته شده و به دلیل مصرف پایین انرژی، قابلیت اطمینان و هزینه پایین، به‌ خصوص در محیط‌های با تعداد زیاد دستگاه‌های متصل، محبوبیت زیادی پیدا کرده است.

یکی از ویژگی‌های بارز پروتکل ZigBee، مصرف پایین انرژی آن است. این ویژگی باعث می‌شود تا دستگاه‌های مبتنی بر این پروتکل، توانایی کارکرد برای مدت طولانی را داشته باشند و نیاز به تعویض مکرر باتری را نداشته باشند. از این رو، ZigBee به‌ طور گسترده در سیستم‌های اتوماسیون خانگی، مانند کنترل روشنایی، سیستم‌های امنیتی هوشمند و حتی کنترل دما و رطوبت استفاده می‌شود.

قابلیت اطمینان نیز یکی دیگر از مزایای این پروتکل است. با توجه به ساختار شبکه مشبک ZigBee، در صورت قطع یک گره (node)، داده‌ها به صورت خودکار از مسیر دیگری منتقل می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود که سیستم‌های مبتنی بر ZigBee بسیار قابل اعتماد باشند و حتی در صورت وقوع خطا، کارایی خود را حفظ کنند.

با توجه به هزینه پایین نصب و راه‌اندازی، ZigBee به‌ خصوص در محیط‌های با تعداد زیاد دستگاه‌های متصل، مورد توجه قرار می‌گیرد. به عنوان مثال، در ساختمان‌های هوشمند که تعداد زیاد دستگاه‌های هوشمند مانند سنسورهای خانه هوشمند، دستگاه‌های کنترل روشنایی و ترموستات‌های هوشمند وجود دارد، استفاده از ZigBee به دلیل هزینه پایین و قابلیت اطمینان، مناسب است.

به طور کلی، پروتکل ZigBee به عنوان یک استاندارد برای اینترنت اشیا (IoT) و اتوماسیون خانگی، وضعیت خوبی دارد و با توجه به ویژگی‌های منحصر به فرد خود، مورد توجه بسیاری از تولیدکنندگان و توسعه‌دهندگان قرار گرفته است.

ویژگی‌های Zigbee

• مصرف انرژی پایین: یکی از بزرگ‌ترین مزایای Zigbee، مصرف بسیار پایین انرژی است. این ویژگی به دستگاه‌ها این امکان را می‌دهد که برای مدت زمان طولانی بدون نیاز به تعویض باتری کار کنند.
• برد کوتاه: Zigbee معمولا در محدوده ۱۰ تا ۱۰۰ متر عمل می‌کند. این برد به‌ طور قابل توجهی کمتر از سایر پروتکل‌های بی‌سیم مانند Wi-Fi است، اما برای کاربردهای خاصی مانند اتوماسیون خانگی کافی است.
• شبکه‌های مش: Zigbee از توپولوژی شبکه مش پشتیبانی می‌کند. این به این معنی است که هر دستگاه می‌تواند به عنوان یک گره عمل کند و داده‌ها را از سایر دستگاه‌ها عبور دهد. این ویژگی باعث افزایش قابلیت اطمینان و دامنه پوشش شبکه می‌شود.
• پشتیبانی از تعداد زیاد دستگاه: ZigBee می‌تواند تا ۶۵,۰۰۰ دستگاه را در یک شبکه پشتیبانی کند که این ویژگی آن را برای برنامه‌های بزرگ و پیچیده ایده‌آل می‌سازد.

کاربردهای پروتکل ZigBee

۱.اتوماسیون خانگی:

یکی از بارزترین کاربردهای Zigbee در اتوماسیون خانگی است. با استفاده از این پروتکل، کاربران می‌توانند به راحتی دستگاه‌های مختلف خانه خود را کنترل کنند. این کنترل شامل کنترل روشنایی در تمامی قسمت‌های خانه، کنترل دما و تهویه هوشمند و سیستم امنیتی می‌باشد.

۲. اینترنت اشیا (IoT):

ZigBee به عنوان یکی از پروتکل‌های اصلی در حوزه اینترنت اشیا شناخته می‌شود. این پروتکل به دستگاه‌های مختلف این امکان را می‌دهد که با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و داده‌ها را به اشتراک بگذارند. کاربردهای آن در این زمینه شامل:

• حسگرهای محیطی: حسگرهای دما، رطوبت، و کیفیت هوا می‌توانند به شبکه Zigbee متصل شوند و داده‌های جمع‌آوری‌شده را به مرکز کنترل ارسال کنند.
• مدیریت منابع آب: در کشاورزی هوشمند، حسگرهای رطوبت خاک می‌توانند به‌ طور خودکار میزان آبیاری را تنظیم کنند، که به صرفه‌جویی در مصرف آب کمک می‌کند.

۳. ادغام با سیستم‌های مدیریت انرژی

در ساختمان‌های هوشمند، Zigbee به‌ عنوان پل ارتباطی بین تجهیزات مصرف‌کننده انرژی (مانند لوازم خانگی، نور و تهویه) و سیستم‌های مدیریت انرژی عمل می‌کند. این پروتکل امکان نظارت لحظه‌ای بر میزان مصرف برق، گاز و آب را فراهم کرده و با فعال‌سازی سناریوهای هوشمند (مانند خاموش کردن خودکار دستگاه‌ها در ساعات اوج مصرف)، تا ۳۰ درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی می‌کند.

۴. پشتیبانی از اکوسیستم‌های چندبرندی

یکی از نقاط قوت Zigbee، استاندارد باز بودن آن است. این پروتکل توسط صدها شرکت جهانی از جمله Philips Hue، Samsung SmartThings، Amazon Echo و بسیاری از برندهای داخلی پشتیبانی می‌شود. این ویژگی به کاربران اجازه می‌دهد بدون وابستگی به یک برند خاص، بهترین تجهیزات را بر اساس نیاز و بودجه خود انتخاب کرده و همگی آن‌ها را در یک پلتفرم یکپارچه مدیریت کنند. چه در خانه‌های شهری و چه در ویلاهای شمالی.

۵. کاربرد در مدیریت فضای سبز و آبیاری هوشمند

در باغ‌ها و فضاهای سبز ویلاها، سنسورهای Zigbee می‌توانند رطوبت خاک، دما و نور محیط را به‌ طور مداوم نظارت کرده و داده‌ها را به کنترل‌کننده آبیاری ارسال نمایند. این سیستم تنها زمانی آب را تامین می‌کند که واقعا نیاز باشد و در صورت بارش باران، برنامه آبیاری را به‌ طور خودکار لغو می‌کند.

شهرهای هوشمند

ZigBee به عنوان یکی از اجزای کلیدی در توسعه شهرهای هوشمند شناخته می‌شود. کاربردهای آن شامل:

مدیریت ترافیک

حسگرهای ZigBee می‌توانند برای نظارت بر وضعیت ترافیک و بهینه‌سازی چراغ‌های راهنمایی هوشمند استفاده شوند. این سنسورها که در تقاطع‌ها، بزرگراه‌ها و ورودی‌های شهر نصب می‌شوند، به‌ صورت لحظه‌ای تعداد خودروها، سرعت متوسط و چگالی ترافیک را ثبت کرده و داده‌ها را از طریق شبکه Zigbee به مرکز کنترل ترافیک ارسال می‌نمایند.

نورپردازی خیابانی هوشمند

چراغ‌های خیابانی می‌توانند به شبکه ZigBee متصل شوند و بر اساس نیاز، روشن و خاموش شوند. در این سیستم، هر چراغ خیابانی مجهز به ماژول Zigbee، سنسور نور محیط و گاهی سنسور حرکتی است. در ساعات شب، چراغ‌ها به‌ صورت پیش‌فرض با شدت کم فعال می‌مانند تا از مصرف بی‌رویه انرژی جلوگیری شود.

مدیریت پسماند هوشمند

در شهرهای هوشمند، سطل‌های زباله مجهز به سنسورهای Zigbee می‌توانند سطح پر شدن زباله را به‌ صورت لحظه‌ای گزارش دهند. این اطلاعات به مرکز کنترل شهر ارسال شده و مسیریابی خودروهای جمع‌آوری زباله را بهینه می‌کند. در نتیجه، تردد بی‌هدف کاهش یافته، مصرف سوخت پایین می‌آید و شهر تمیزتری برای شهروندان می‌شود.

نظارت بر کیفیت محیط زیست

شبکه‌های حسگری مبتنی بر Zigbee قادرند به‌ طور مداوم پارامترهای محیطی مانند کیفیت هوا، سطح صدا، رطوبت و دما را در نقاط مختلف شهر اندازه‌گیری کنند. این داده‌ها در پلتفرم‌های شهری تجمیع شده و به تصمیم‌گیرندگان کمک می‌کنند تا سیاست‌های محیط‌زیستی موثرتری اتخاذ نمایند.

مدیریت هوشمند مصرف آب و برق شهری

کنتورهای هوشمند آب و برق مجهز به ماژول Zigbee امکان خواندن لحظه‌ای مصرف را بدون نیاز به حضور فیزیکی عوامل شهرداری فراهم می‌کنند. این سیستم نه‌تنها دقت صورت‌حساب‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه نشتی‌های پنهان آب یا مصرف غیرعادی برق را نیز شناسایی کرده و از هدررفت منابع جلوگیری می‌کند. این ویژگی به‌ خصوص در مناطق خشک و کم‌آب کشور، اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

پروتکل Z-Wave

پروتکل Z-Wave یکی از استانداردهای ارتباطی بی‌سیم است که به‌ طور خاص برای کاربردهای اتوماسیون خانگی و اینترنت اشیا (IoT) طراحی شده است. این پروتکل به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردی که دارد، به خصوص در زمینه کنترل دستگاه‌های هوشمند، محبوبیت زیادی پیدا کرده است. در ادامه، به بررسی جزئیات این پروتکل، ویژگی‌ها، مزایا و کاربردهای آن می‌پردازیم.

محدوده استفاده از Z-Wave

Z-Wave عمدتا از تکنولوژی RF برای ریموت کنترل‌ها استفاده می‌نماید .تکنولوژی Z-Wave با مصرف انرژی کم، انتقال دوطرفه، تکنولوژی شبکه Mesh و پشتیبانی از “باتری به باتری” گزینه مناسبی برای سنسورها و دستگاه‌های کنترلی می‌باشد.

تکنولوژی شبکه Mesh برای Z-Wave می‌تواند دستورات را به صورت دو طرفه از یک وسیله به وسیله دیگری منتقل نماید، درحالی که ممکن است موانع و یا نقاط کور رادیویی در محل موجود باشد. تکنولوژی Z-Wave به صورت چیپ‌ست‌هایی به تنهایی در دسترس است. پروتکل Z-Wave درون چیپ‌ها جاسازی شده است و حافظه Flash جهت تولیدکنندگان این محصولات برای بارگذاری نرم افزارهایشان تعبیه شده است.

این ویژگی‌ها باعث شده است که Z-Wave عمدتا در محیط‌های داخلی و فضاهای مسکونی یا تجاری با دامنه متوسط مورد استفاده قرار گیرد. برخلاف پروتکل‌هایی مانند LoRa یا NB-IoT که برای ارتباطات بلندمدت و فواصل بسیار طولانی طراحی شده‌اند، Z-Wave برای شبکه‌های محلی (PANs) و کاربردهایی که نیاز به واکنش سریع، امنیت بالا و تعامل مداوم بین دستگاه‌ها دارند، بهینه شده است. به همین دلیل، محدوده اصلی کاربرد آن در خانه‌های هوشمند، ویلاها، هتل‌های هوشمند، دفاتر کوچک و ساختمان‌های مسکونی تا ۵–۶ طبقه است.

در عمل، Z-Wave به‌ دلیل مصرف انرژی بسیار پایین، بیشترین کاربرد را در دستگاه‌های کم‌مصرف و باتری‌دار دارد. سنسورهای در و پنجره، سنسورهای حرکت، دتکتورهای دود و گاز، کلیدهای تاچ بدون سیم و قفل‌های هوشمند درب، همگی از جمله تجهیزاتی هستند که می‌توانند سال‌ها بدون تعویض باتری فعال بمانند. این ویژگی، Z-Wave را به گزینه‌ای ایده‌آل برای سیستم‌های امنیتی و نظارتی تبدیل کرده است که باید به‌ صورت مداوم و بدون وابستگی به برق شهر، عمل کنند.

همچنین، به‌ دلیل ماهیت دوطرفه ارتباطات Z-Wave، کاربر همواره از وضعیت دستگاه‌ها مطلع است. برخلاف سیستم‌های یک‌طرفه قدیمی که فقط فرمان ارسال می‌کردند، در Z-Wave هر دستور ارسالی با یک پیام تایید (ACK) همراه است. این یعنی اگر کاربر از طریق اپلیکیشن درب را قفل کند، سیستم به‌ طور لحظه‌ای وضعیت واقعی قفل را گزارش می‌دهد: آیا واقعا قفل شده یا خیر؟ این سطح از قابلیت اطمینان، به‌ ویژه در سیستم‌های امنیتی، بسیار حیاتی است.

اگرچه Z-Wave برای فضاهای بسیار گسترده یا کاربردهای صنعتی با فواصل طولانی مناسب نیست، اما در حوزه‌ای که طراحی شده، یعنی اتوماسیون خانگی و ساختمان‌های هوشمند با مقیاس متوسط، عملکردی بی‌نظیر و پایدار و از خود نشان می‌دهد. ترکیب مصرف انرژی پایین، ارتباط دوطرفه، شبکه مش مقاوم و یکپارچگی سخت‌افزاری، Z-Wave را به یکی از هوشمندترین گزینه‌ها برای زندگی مدرن در خانه تبدیل کرده است.

برای راحتی ارائه محصولات طرح‌های از پیش آماده‌ای بر روی بردهای PCB در کنار چیپ‌های تکی Z-Wave ارائه می‌شود که می‌توان به بردهای آنتن و فیلترها اشاره نمود. شما می‌توانید به کمک Z-Wave تمامی وسایل خود را حتی زمانی که در خانه نیستید تحت کنترل داشته باشید و این امر از طریق یک PC و با کمک اینترنت از هر نقطه از دنیا میسر خواهد بود. حتی با کمک موبایل نیز قادر به انجام بسیاری از این امور خواهید بود.

ویژگی‌های Z-Wave

• برد کوتاه: Z-Wave معمولا در محدوده ۳۰ تا ۱۰۰ متر عمل می‌کند. این برد به‌ طور قابل توجهی کمتر از پروتکل‌هایی مانند Wi-Fi است، اما برای اتوماسیون خانگی و کاربردهای مشابه کافی است.
• مصرف انرژی پایین: Z-Wave به گونه‌ای طراحی شده است که مصرف انرژی بسیار پایینی داشته باشد. این ویژگی به دستگاه‌ها این امکان را می‌دهد که برای مدت زمان طولانی بدون نیاز به تعویض باتری کار کنند.
• توپولوژی شبکه مش: Z-Wave از توپولوژی شبکه مش پشتیبانی می‌کند، به این معنی که هر دستگاه می‌تواند به عنوان یک گره عمل کند و داده‌ها را از سایر دستگاه‌ها عبور دهد. این ویژگی باعث افزایش قابلیت اطمینان و دامنه پوشش شبکه می‌شود.
• امنیت: Z-Wave از پروتکل‌های امنیتی قوی برای رمزگذاری داده‌ها استفاده می‌کند. این امر به حفاظت از اطلاعات حساس در برابر دسترسی غیرمجاز کمک می‌کند.
• پشتیبانی از تعداد زیاد دستگاه: Z-Wave می‌تواند تا ۲۳۲ دستگاه را در یک شبکه پشتیبانی کند.

در ادامه مقاله به بررسی تفاوت‌های این دو پروتکل ارتباطی می‌پردازیم. هرچند که این دو پروتکل شباهت زیادی به یکدیگر دارند، ولی تفاوت‌هایی نیز وجود دارد که هر یک از این پروتکل‌ها را متمایز می‌کند.

تفاوت در فرکانس

زمانی که یکی از طرفین پشت تلفن به انگلیسی صحبت کند و دیگری به فارسی، مطمئنا متوجه حرف‌های یکدیگر نخواهند شد. پلتفرم‌های خانه هوشمند هم به همین شکل هستند؛ ZigBee و Z-Wave هر کدام فرکانس متفاوتی دارند. مثل این می‌ماند که هر پروتکل به زبان متفاوتی حرف می‌زند و به همین دلیل، نمی‌توانند یکدیگر را بفهمند. خبر بد اینکه نمی‌توان این دو پروتکل را با هم عوض کرد اما خبر خوب اینکه بیشتر تجهیزات هوشمند خانه و هاب‌ها “دو زبانه” هستند و هم با پروتکل Z-Wave و هم با پروتکل ZigBee کار می‌کنند. در واقع، زمانی که این تجهیزات شروع به حرف‌زدن با یک زبان می‌کنند یعنی با یک فرکانس به پروتکل وصل می‌شوند و تا آخر نمی‌توانند با فرکانس دیگری متصل شوند.

این تفاوت فرکانسی تنها یک محدودیت فنی نیست، بلکه یک ویژگی هوشمندانه است. Z-Wave معمولا در باند ۸۶۸ مگاهرتز (در ایران و اروپا) کار می‌کند، در حالی که Zigbee در باند شلوغ ۲٫۴ گیگاهرتز فعالیت دارد. همان باندی که Wi-Fi، بلوتوث و بسیاری از دستگاه‌های بی‌سیم از آن استفاده می‌کنند. این تفاوت باعث می‌شود Z-Wave در محیط‌هایی با تداخل رادیویی بالا عملکرد پایدارتری داشته باشد، چون با سیگنال‌های دیگر رقابت نمی‌کند. در مقابل، Zigbee با وجود ترافیک بیشتر، سرعت انتقال داده بالاتری دارد و برای دستگاه‌هایی که نیاز به انتقال حجم بیشتری از داده دارند ، مناسب‌تر است.

در عمل، این به این معناست که شما می‌توانید در یک خانه هوشمند، از هر دو پروتکل به‌ صورت همزمان استفاده کنید. البته با یک هاب یا کنترل‌کننده مرکزی که هر دو زبان را بلد باشد. به‌ عنوان مثال، می‌توانید سنسورهای امنیتی و قفل‌های درب را با Z-Wave و لامپ‌های هوشمند یا پریزهای کنترلی را با Zigbee پیاده‌سازی کنید. هاب مرکزی، مانند یک مترجم حرفه‌ای، این دو شبکه را از هم جدا نگه داشته و همزمان مدیریت می‌کند، بدون اینکه یکی مانع دیگری شود.

نکته مهم این است که هنگام خرید تجهیزات، باید به پروتکل آن‌ها توجه کنید. یک کلید هوشمند Z-Wave را نمی‌توان به یک هاب فقط Zigbee متصل کرد. همان‌طور که نمی‌توانید با یک فرد فرانسوی‌زبان، فقط با دانش زبان اسپانیایی ارتباط موثر برقرار کنید. اما با برنامه‌ریزی درست و انتخاب هوشمندانه هاب مرکزی خانه هوشمند، می‌توانید از مزایای هر دو پروتکل بهره ببرید و یک سیستم خانه هوشمند انعطاف‌پذیر بسازید.

تفاوت در کد و محصولات

پروتکل Z-Wave یک کد اختصاصی دارد که تکنولوژی آن را به یک راز مگو تبدیل می‌کند. با این حال، Wave-Z با بیش از ۷۰۰ کمپانی همکاری و بالغ بر ۲۴۰۰ محصول را در نتیجه این همکاری‌ها روانه بازار می‌کند. بیشتر شرکت‌های تولیدکننده محصولات امنیتی را اولین گزینه همکاری خود می‌دانند. استاندارد یکپارچه Z-Wave به این معنی است که تمام تجهیزات هوشمند Z-Wave می‌توانند با همه محصولات قدیمی، فعلی و آینده این برند بدون هیچ‌گونه اختلالی کار کنند و اگر می‌خواهید آن را به سیستم هوشمندسازی خانه خود اضافه کنید، نگران ناسازگاری میان آن‌ها نباشید.

پروتکل ZigBee با کد متن باز طراحی شده است. یعنی هر شرکت سازنده‌ای که می‌خواهد تجهیزات هوشمند متصل به ZigBee را تولید کند، می‌تواند به کد آن دسترسی داشته و این کار را انجام دهد. زیگبی با بیش از ۳۳ کمپانی همکاری می‌کند ۲۵۰۰ محصول از این پروتکل پشتیبانی می‌شوند. در گذشته، انواع مختلف تجهیزات هوشمند زیگبی نمی‌توانستند عملکرد متحدی داشته باشند. اما نسخه ZigBee ۳.۰ استاندارد یکپارچه‌ای را به وجود آورده که تقریبا مثل استاندارد زی‌ویو است.

این تفاوت در ماهیت کد، اختصاصی بودن Z-Wave در مقابل متن‌باز بودن Zigbee، تاثیر مستقیمی بر تجربه کاربر نهایی دارد. در Z-Wave، چون تمام تولیدکنندگان باید از یک چیپ‌ست و پروتکل یکسان تحت نظارت Z-Wave Alliance استفاده کنند، هر دستگاه جدیدی که به بازار می‌آید، از همان ابتدا با سایر محصولات سازگار است. این یعنی اگر امروز یک هاب Z-Wave بخرید و پنج سال دیگر یک سنسور جدید اضافه کنید، نیازی به نگرانی درباره ناسازگاری نیست. این ویژگی، Z-Wave را به گزینه‌ای ایده‌آل برای کاربرانی تبدیل می‌کند که به دنبال سیستمی پایدار، بلندمدت و بدون سردرگمی فنی هستند.

در مقابل، متن‌باز بودن Zigbee اگرچه به نوآوری و تنوع بیشتری در محصولات کمک کرده، اما در گذشته باعث چالش‌هایی در سازگاری شده است. برخی برندها پیاده‌سازی‌های خاص خود را از Zigbee ارائه می‌دادند که فقط در اکوسیستم داخلی‌شان کار می‌کرد. مثلا لامپ Philips Hue با هاب سامسونگ SmartThings گاهی مشکل داشت. اما با معرفی Zigbee 3.0، این مشکل تا حد زیادی حل شده است. این نسخه یکپارچه، تمام پروفایل‌های قبلی را در یک استاندارد واحد جمع‌آوری کرده و امکان همکاری بین برندها را فراهم کرده است.

از نظر اکوسیستم نیز تفاوت‌هایی دیده می‌شود. Z-Wave بیشتر در محصولات امنیتی، سنسورهای کم‌مصرف و تجهیزات حرفه‌ای خانه هوشمند رایج است، در حالی که Zigbee به‌ دلیل هزینه پایین‌تر چیپ‌ست‌ها، در لوازم مصرفی گسترده‌تری مانند لامپ‌های هوشمند، پریزها و لوازم خانگی هوشمند کوچک مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تفاوت، انتخاب پروتکل را به نیاز کاربر وابسته می‌کند.

هر دو پروتکل، با وجود تفاوت در ماهیت کد و رویکرد توسعه، امروزه به بلوغ قابل توجهی رسیده‌اند. انتخاب بین آن‌ها دیگر مسئله «کدام بهتر است» نیست، بلکه به این بستگی دارد که شما چه نوع سیستمی می‌خواهید بسازید، چه برندهایی را ترجیح می‌دهید و چه اولویت‌هایی در مدیریت خانه هوشمند خود دارید.

تفاوت در سرعت و تداخل

زیگبی هم از فرکانس قوی ۲.۴ GHz و هم از فرکانس ضعیف‌تر ۹۱۵ MHz استفاده می‌کند. فرکانس ۲.۴ گیگاهرتزی برق بیشتری مصرف نموده و سریع‌تر از فرکانس ۹۱۵ مگاهرتزی عمل می‌کند اما ممکن است با شبکه وای‌فای خانه شما تداخل پیدا کند. فرکانس ۹۱۵ مگاهرتزی بی‌سیم تداخل کمتری با شبکه Wi-Fi دارد، اما سرعت آن تنها معادل 40kbps است. در حالی که سیگنال‌های قوی‌تر با سرعت ۲۵۰ کیلوبایت‌برثانیه عمل می‌کنند. زی‌ویو از فرکانس ۹۰۸.۴۲ مگاهرتزی استفاده می‌کند که تداخلی با وای‌فای شما نخواهد داشت، اما اگر مانیتور اتاق کودک و یا تلفن ثابت بی‌سیم دارید، شاید با آن‌ها تداخل پیدا کند. این پروتکل، سرعتی معادل ۱۰۰ کیلوبایت‌برثانیه را ارائه می‌دهد.

این تفاوت در سرعت و فرکانس، تاثیر مستقیمی بر نوع کاربرد هر پروتکل دارد. سرعت بالای Zigbee در باند ۲.۴ گیگاهرتز آن را برای دستگاه‌هایی که نیاز به انتقال حجم نسبتا بیشتری از داده دارند، مانند دوربین‌های کم‌مصرف، نمایشگرهای هوشمند یا دستگاه‌هایی با رابط کاربری پویا، مناسب‌تر می‌کند. اما این مزیت با قیمت تداخل احتمالی با Wi-Fi و سایر دستگاه‌های رایج خانگی همراه است. در خانه‌هایی که چندین دستگاه هوشمند، روتر دو بانده و حتی مایکروویو فعال هستند، این تداخل می‌تواند باعث تاخیر یا قطعی موقت در ارتباطات Zigbee شود.

در مقابل، Z-Wave با سرعت متوسط ۱۰۰ kbps و فرکانس پایین‌تر طراحی شده تا در محیط‌های شلوغ رادیویی، پایداری بیشتری داشته باشد. این پروتکل برای دستگاه‌هایی که تنها نیاز به ارسال دستورات کوتاه و ساده دارند، مانند کلیدهای نور، سنسورهای درب، قفل‌های هوشمند یا ترموستات‌ها کاملا کافی است. در واقع، بیشتر فرمان‌های خانه هوشمند حجم بسیار کمی دارند. بنابراین سرعت ۱۰۰ kbps علاوه بر اینکه کافی است، با مصرف انرژی بسیار پایین، عمر باتری دستگاه‌ها را نیز افزایش می‌دهد.

نکته جالب اینجاست که تداخل Z-Wave با سایر دستگاه‌ها معمولا محدود به تجهیزات قدیمی‌تری مانند تلفن‌های بی‌سیم DECT یا مانیتورهای نوزاد است. چیزی که در خانه‌های مدرن امروزی کمتر دیده می‌شود. در عین حال، چون Z-Wave از باند ۲.۴ گیگاهرتز استفاده نمی‌کند، هیچ‌گاه با Wi-Fi، بلوتوث یا حتی مایکروویو رقابت نمی‌کند. این ویژگی، آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای سیستم‌های امنیتی و مدیریت ساختمان تبدیل می‌کند که نیاز به قابلیت اطمینان بالا و پاسخ‌دهی بدون وقفه دارند.

انتخاب بین Zigbee و Z-Wave از نظر سرعت و تداخل به محیط نصب و نوع دستگاه‌های مورد استفاده بستگی دارد. اگر خانه شما پر از دستگاه‌های Wi-Fi است و به دنبال سیستمی پایدار و بدون قطعی هستید، Z-Wave گزینه منطقی‌تری است. اما اگر به دنبال سرعت بیشتر برای دستگاه‌های تعاملی هستید و می‌توانید مدیریت تداخل را با تنظیمات روتر یا استفاده از کانال‌های جداگانه انجام دهید، Zigbee می‌تواند عملکرد بسیار خوبی از خود نشان دهد.

تفاوت در تعداد دیوایس‌های پشتیبانی شونده

Wave-Z می‌تواند تا ۲۳۲ وسیله هوشمند را در شبکه مش خود پشتیبانی کند، اما این تعداد برای پروتکل زیگبی ۶۵۰۰۰ است که آن را به گزینه مناسبی برای تجارت‌های بزرگ‌تر تبدیل می‌کند. اما این دو پلتفرم قوانین متفاوتی دارند، زی‌ویو تنها چهار جهش بین یک وسیله و هاب (Hub) را مجاز می‌داند اما زیگبی مشکلی با جهش‌های نامحدود ندارد. 

برای خانه‌ای با متراژ متوسط، ۴ جهش کافی است ولی مکان‌های تجاری و بزرگ باید از ظرفیت نامحدود ZigBee استفاده کنند. هم زیگبی و هم زی‌ویو شبکه‌های مش قدرتمندی را برای هوشمندسازی خانه ایجاد می‌کنند. قابلیت ZigBee برای یک برد طولانی و گسترش نامحدود، آن را برای مکان‌های شلوغ و بزرگی مناسب‌تر می‌کند که تجهیزات هوشمند بی‌سیم زیادی را به کار گرفته‌اند.

وسایل Z-Wave کمی گران‌تر از ZigBee هستند اما حتی اگر تکنولوژی تغییر کند، این وسایل مادام‌العمر برای شما کار می‌کنند. کسانی که در انجام به‌روزرسانی تنبل هستند، می‌توانند بر روی زی‌ویو حساب کنند. تکنولوژی زی‌ویو همچنین کاربرد راحت‌تری نسبت به زیگبی دارد اما زیگبی به تازگی تغییرات زیادی را در محصولات خود به وجود آورده تا بیشتر کارها را به صورت خودکار انجام دهند.

نتیجه گیری